Chương 365: Từng bước mà tiến
Chương 365
Cố Ngọc cố nén nỗi hận trong lòng, khẽ nói:“Thần kém hơn người, nào dám nhận lời khen của bệ hạ.”
Hoàng thượng đưa Cố Ngọc rời khỏi thao trường, vốn không muốn để nàng nảy sinh hiềm khích với Thiệu Vô Cực - hai người một văn, một võ, đều là bậc trung thần mà ông vô cùng xem trọng.
Ông nói:“Thiệu Thái úy vốn tính nóng nảy, năm xưa từng bại dưới tay phụ thân ngươi, chuyện ấy vẫn luôn là khúc mắc trong lòng hắn. Hắn đối với ngươi, không hề có ác ý.”
Cố Ngọc hiểu rất rõ: Thiệu Vô Cực chẳng qua là chưa xem nàng vào mắt. Chính vì nàng còn quá yếu nên hắn mới chẳng buồn để tâm.
Cũng vì thế mà trong lòng nàng càng thêm thôi thúc: nàng phải nhanh chóng mạnh lên, cả về võ công lẫn địa vị.
Nàng khẽ đáp:“Thần hiểu, văn vô đệ nhất, võ vô đệ nhị. Háo thắng là bản tính của tướng sĩ. Chỉ tiếc thần cùng phụ thân cách biệt quá xa, chẳng thể cùng Thiệu Thái úy tung hoành tỉ thí một trận, cũng không biết trong thiên hạ còn ai có thể là địch thủ của hắn, để thần được mở rộng tầm mắt, ngắm một phen giao đấu kỳ tuyệt.”
Hoàng thượng cười, giọng điềm nhiên:“Ngươi nói cũng phải, khắp triều văn võ, e rằng chẳng ai có thể địch nổi Thiệu Vô Cực.”
Lời ấy của ông không mang cảm xúc, chỉ như đang thuật lại một sự thật.
Cố Ngọc cũng chỉ thuận miệng nói nhưng trong lòng lại rõ, lòng tin của bệ hạ dành cho Thiệu Vô Cực quá sâu, chẳng thể lay chuyển chỉ trong một sớm một chiều.
Nàng chỉ có thể “từng bước mà tiến”.
Trở lại điện Cần Chính, Cố Ngọc liếc nhìn mấy vị học sĩ của Văn Hàn Ty đang ở tả điện.
Khi họ dâng tấu chương trong ngày lên, bệ hạ chọn ra vài việc rắc rối để cùng thảo luận. Các quan lại thế gia ít đến Cần Chính điện hơn trước, cũng bởi nguyên do này.
Những học sĩ của Văn Hàn Ty ăn nói khéo léo, chẳng như bọn đại thần thường ngày chỉ biết cãi vã. Dù có phản bác ý kiến của bệ hạ, họ vẫn khéo léo giữ thể diện cho ông, khiến lòng ông thư thái hơn nhiều.
Giống như lời Cố Ngọc từng nói:“Bách quan là thần tử của Đại Vũ triều, còn học sĩ Văn Hàn là thần tử của riêng bệ hạ.”
Cuộc nghị bàn sắp kết thúc, Cố Ngọc liếc ra hiệu cho Đinh Hiếu Cát. Đinh Hiếu Cát tiến lên một bước, khấu đầu nói:“Bệ hạ, có một việc, thần không biết có nên tâu hay không.”
Bệ hạ hỏi:“Chuyện gì?”
Đinh Hiếu Cát đáp:“Năm nay phương Bắc hạn hán nghiêm trọng, bệ hạ lại hạ chỉ giảm thuế ở Giang Nam thêm một phần mười. Thế nhưng sổ sách mà Hộ Bộ trình lên so với năm trước lại giảm đến ba phần mười. Lại thêm năm ngoái Giang Nam loạn lạc, quốc khố đã thâm hụt nặng, thu không đủ chi. Nếu sang năm lại gặp thiên tai, e rằng tài chính quốc gia nguy ngập.”
Sắc mặt bệ hạ lập tức trầm xuống, cầm tấu chương của Hộ Bộ xem kỹ.
Đinh Hiếu Cát đã học theo Cố Ngọc cách dùng bảng biểu đối chiếu sổ sách, vừa so liền thấy rõ sai biệt.
Bệ hạ siết chặt tràng hạt trong tay, tiếng “tách tách” vang khẽ trong điện. Ông nói:“Cố ái khanh, theo ngươi, vì sao Hộ Bộ lại dám trình lên cuốn sổ nhơ bẩn như thế?”
Trước đây, khi các đại thần phản đối Văn Hàn Ty, Hộ Bộ Thượng thư là kẻ hăng hái nhất, khiến bệ hạ càng nghĩ rằng bọn họ cố tình ra mặt để giễu cợt ông.
Năm nay, tuy có hạn hán nhưng theo tấu chương các địa phương, chưa đến mức nghiêm trọng khiến thuế khóa giảm mạnh đến thế.
Cố Ngọc thưa:“Tâu bệ hạ, theo thần thấy, quốc khố thâm hụt là việc liên quan đến xã tắc giang sơn, Hộ Bộ tất không dám làm sổ giả để qua mắt bệ hạ.”
Bệ hạ cau mày, giọng nặng nề:“Sổ sách đã trình lên, sao lại nói là không dám?”
Cố Ngọc đáp:“Là do thiên tai và bệnh dịch khiến dân chúng lầm than, dân không có ruộng tốt để cày, cơm chẳng đủ ăn, sao lại còn sức mà nộp thuế?”
Bệ hạ nghe vậy, lửa giận bốc lên.
Đại Vũ triều tuy chưa gọi là quốc phú dân cường nhưng cũng yên ổn, ấm no, thế mà Cố Ngọc lại nói “dân không có ruộng tốt để cày, cơm chẳng đủ ăn”!
Ông quát:“Đại Vũ ta từ khi khai quốc đã bỏ chế độ đồn điền, lập phép chiếm điền! Nam đinh bảy mươi mẫu, nữ đinh ba mươi mẫu, thiên hạ ai cũng có ruộng để canh, sao lại bảo không có đất mà cày?”
Cố Ngọc quay sang Đinh Hiếu Cát, ra hiệu:“Ngươi nói đi.”
Đinh Hiếu Cát tiến lên, dập đầu:“Tâu bệ hạ, thần vốn xuất thân nông hộ, tổ tiên đời đời canh tác. Nhưng qua bao năm, hễ gặp thiên tai, liền phải bán ruộng bán đất. Đất tốt đều bị thế gia phú hộ thâu tóm, dân nghèo chỉ còn ruộng xấu mà cày.”“Tuy nói có bảy mươi mẫu nhưng đất tốt chẳng mấy, sản lượng chẳng bao mà thuế vẫn phải nộp đủ năm mươi mẫu. Bệ hạ nhân đức, gặp thiên tai còn giảm thuế nhưng lâu dần cũng thành khốn cùng, như lời Cố công tử, dân không hẳn là không có ruộng mà là không có ruộng tốt để cày; thuế khóa, tạp dịch, vẫn chẳng giảm chút nào.”
Cố Ngọc gật đầu tán đồng. Bệ hạ sắc mặt trầm hẳn lại.
Đại Vũ thuở khai quốc, sau bao năm binh loạn, nhân khẩu thưa thớt.
Tiên đế vì khuyến khích khai khẩn, bỏ phép đồn điền, đặt phép chiếm điền, cho dân tự do cày cấy khiến quốc gia chóng hưng thịnh. Nhưng phép ấy, hưng cũng vì nó, mà suy cũng vì nó.
Như lời Đinh Hiếu Cát, dân dù được chia đất, thuế vẫn cố định.
Năm nào mất mùa, ruộng bảy mươi mẫu mà sản chỉ đủ bốn mươi, vẫn phải nộp năm mươi.
Huống hồ, một người làm sao cày nổi bảy mươi mẫu?
Dân không nộp nổi thuế, đành bán bớt ruộng, gộp vào nhà khác. Lâu dần, ruộng tốt đều rơi vào tay thế gia quyền quý.
Kẻ khốn cùng hơn nữa, bán sạch đất đai, làm nô cho thế gia, cả đời cày thuê đổi bát cơm, mọi khoản thuế đều do chủ nộp.
Cứ thế, thế gia ngày càng giàu, địa vị ngày càng cao; dân thì đầu tắt mặt tối, chẳng còn cơ hội học hành.
Khoảng cách giàu nghèo càng rộng, thế gia chẳng những khống chế triều đình mà còn trói buộc bách tính thiên hạ.
Lâu dài như thế, há chẳng phải “dân không có ruộng cày, cơm chẳng đủ ăn” sao?
Bệ hạ khẽ run, nói:“Phép chiếm đất vốn vì trăm họ mà lập, nay lại thành tai họa của trăm họ.”
Cố Ngọc tâu:“Bệ hạ, nay tình thế chưa đến mức không cứu vãn. Mới chỉ là một năm hạn, thuế khóa giảm mạnh. Nhưng nếu cứ để thế, ruộng đất sẽ bị thế gia chiếm sạch, dân bỏ ruộng, chỉ biết nghe lệnh họ mà thôi...”
Nàng chưa dứt lời, bệ hạ đã tái mặt, quát lớn:“Câm miệng!”
Cố Ngọc cùng các học sĩ lập tức quỳ xuống. Nàng nói:“Thần lỡ lời, xin bệ hạ nguôi giận.”
Bệ hạ thở dốc, biết nàng nói chẳng sai, bèn hỏi:“Có cách nào khiến ruộng đất trở lại tay dân không?”
Cố Ngọc thẳng người, nghiêm giọng:“Thay vì để dân tự chiếm đất, chi bằng triều đình chủ động đo đạc lại ruộng đồng, chia đất theo nhân khẩu. Ngoài phần chia, ai khai khẩn thêm đất hoang thì phần ấy không thu thuế. Cách này có thể ngăn thế gia thâu tóm ruộng đất, lại giúp dân an cư lập nghiệp, kéo dài trăm năm.”
Bệ hạ hỏi:“Chia đất theo khẩu ư?”
Cố Ngọc đáp:“Vâng. Không chỉ đo lại ruộng đất, mà còn phải tra xét dân số, hoàn chỉnh sổ hộ tịch. Dù là thế gia đại tộc, cũng phải theo số người và nô bộc mà chia ruộng...”
Nàng nói tường tận, bệ hạ nghe mà xúc động, đứng lên đi lại mấy vòng trong điện. Sau cùng, ông quay lại, nói với Cố Ngọc:“Các khanh bàn định kỹ càng mọi chi tiết, sau đó trình lại cho trẫm xem.”